Có bao nhiêu loại gạo lứt? Thường xuyên ăn gạo lứt có tốt không?
Gạo lứt là thực phẩm giàu dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe. Trên thị trường có nhiều loại gạo lứt với đặc điểm và công dụng khác nhau. Hãy cùng tìm hiểu có bao nhiêu loại gạo lứt và ăn gạo lứt thường xuyên có tốt không?
Tìm hiểu các loại gạo lứt phổ biến
Gạo lứt là loại gạo chỉ xay sơ để lại bỏ vỏ trấu, vẫn giữ nguyên lớp cám bên ngoài, giữ được nhiều dưỡng chất hơn so với gạo trắng. Khi mới ăn, bạn có thể cảm thấy hơi khô và cứng, tạo cảm giác nhám nhẹ ở cổ họng do lớp cám còn nguyên. Dựa vào màu sắc và đặc tính, gạo lứt được chia thành từng loại khác nhau.
Phân loại dựa trên màu sắc
Gạo lứt được phân loại theo màu sắc của lớp cám bên ngoài, phổ biến nhất là gạo lứt trắng, đỏ và đen.
Gạo lứt đỏ
Gạo lứt đỏ có màu đỏ nâu tự nhiên, khi nấu chín khá dẻo và có hương vị đậm đà. Loại gạo này giàu vitamin B1, vitamin A, chất xơ, các chất chống oxy hóa giúp hỗ trợ tim mạch, cải thiện hệ tiêu hóa và kiểm soát đường huyết.
Khác với gạo huyết rồng, gạo lứt đỏ có phần lõi bên trong có màu trắng và chỉ số đường huyết trung bình, phù hợp cho người bị tiểu đường. Trong khi đó, gạo huyết rồng có màu đỏ sẫm xuyên suốt từ ngoài vào trong, chỉ số đường huyết cao, không thích hợp với bệnh nhân tiểu đường.
Gạo lứt đen
Gạo lứt đen hay còn gọi là gạo lứt tím than chứa hàm lượng chất xơ xao, ít đường và giàu hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe. Đặc biệt, gạo này có chứa chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tim mạch, ngăn ngừa ung thư và hỗ trợ giảm cân hiệu quả.
Gạo lứt trắng
Đây là loại gạo được sản xuất nhiều nhất và phù hợp với mọi độ tuổi. Hạt gạo có màu trắng ngà hoặc hơi vàng nhạt, mang lại nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.
Phân loại theo chất gạo
Phân loại theo đặc tính hạt gạo, gạo lứt gồm 2 loại là gạo lứt tẻ và gạo lứt nếp.
Gạo lứt tẻ
Gạo lứt tẻ có hình dáng tương tự gạo trắng thông thường nhưng vẫn giữ lại lớp cám màu ngà bên ngoài. Loại gạo này có độ cứng nhất định, khi nấu lên không quá dẻo nhưng lại rất bổ dưỡng.
Gạo lứt nếp
Gạo lứt nếp có nguồn gốc từ các giống gạo nếp như nếp hương, nếp cái hoa vàng, nếp than, nếp ngỗng… Đặc điểm của loại gạo này là độ dẻo cao, vị ngọt tự nhiên và hương thơm đặc trưng thường được dùng để nấu xôi, làm bánh, nấu chè hoặc ủ rượu nếp.
Lợi ích của việc ăn gạo lứt
Gạo lứt không chỉ là một lựa chọn lành mạnh mà còn cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng để chăm sóc sức khỏe. Dưới đây là những công dụng hữu ích mà gạo lứt mang lại:
- Tốt cho sức khỏe tim mạch: Gạo lứt giàu chất xơ giúp giảm lượng cholesterol xấu (LDL), ngăn ngừa tình trạng tắc nghẽn động mạch, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh tim và bảo vệ tim mạch hiệu quả.
- Hỗ trợ kiểm soát cân nặng: Hàm lượng chất xơ cao trong gạo lứt giúp no lâu, giảm cảm giác thèm ăn và hạn chế lượng calo nạp vào cơ thể.
- Kiểm soát lượng đường trong máu: Gạo lứt có chỉ số đường huyết thấp hơn so với gạo trắng, phù hợp cho những người mắc bệnh tiểu đường.
- Hỗ trợ tiêu hoá: Gạo lứt chứa chất xơ không hòa tan giúp tăng cường hoạt động của hệ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón và hỗ trợ quá trình bài tiết.
- Phòng ngừa ung thư: Với nhiều hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ như flavonoid, phenolic và vitamin E, gạo lứt giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do gây ra – một trong những nguyên nhân dẫn đến ung thư.
- Tăng cường sức khỏe hệ xương: Magie đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ canxi, từ đó giúp ngăn ngừa loãng xương và cải thiện sức khỏe xương khớp.
- Cải thiện chức năng não và hệ thần kinh: Gạo lứt giàu vitamin B, mangan và magie – những khoáng chất thiết yếu giúp tăng cường hoạt động của hệ thần kinh. Mangan giúp sản xuất các axit béo và hormone quan trọng cho não, trong khi vitamin B hỗ trợ quá trình trao đổi chất trong não, giúp cải thiện trí nhớ và tập trung.
- Hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch: Với hàm lượng vitamin, khoáng chất và hợp chất chống oxy hóa dồi dào, gạo lứt củng cố hệ miễn dịch, tăng sức đề kháng bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh.
Thường xuyên ăn gạo lứt có tốt không?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, gạo lứt chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe nhưng không nên ăn quá thường xuyên. Bạn chỉ nên ăn gạo lứt 2-3 lần/ tuần, mỗi lần chỉ từ 150 – 200gr để tránh khó tiêu và ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ dinh dưỡng. Để thay đổi khẩu vị, bạn có thể chọn bún gạo lứt với kết cấu mềm hơn giúp hệ tiêu hóa hấp thụ dễ dàng.
Gạo lứt là một loại thực phẩm bổ dưỡng, nhưng không phải ai cùng phù hợp để sử dụng thường xuyên. Việc chọn đúng loại gạo và sử dụng với tần suất hợp lý sẽ giúp bạn hấp thụ tối đa dưỡng chất mà không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Vì vậy, bạn hãy bổ sung gạo lứt vào chế độ ăn uống một cách khoa học để có sức khỏe tốt nhất.
